ಬೆಂಗಳೂರು: Karnataka ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕುರಿತು ರಾಜ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (KSPCB) ನಡೆಸಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಆತಂಕಕಾರಿ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆದಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ 12 ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು ಹಾಗೂ 193ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆರೆಗಳ ನೀರಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ, ಯಾವುದೇ ನದಿಯೂ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ಕುಡಿಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ‘A’ ಗ್ರೇಡ್ ಪಡೆಯದೇ ಇರುವುದು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ.

ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ ಮಾತ್ರ ‘B’ ಗ್ರೇಡ್ ಪಡೆದಿದೆ. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಜೀವನಾಡಿಗಳಾದ ಕಾವೇರಿ, ಕೃಷ್ಣಾ, ತುಂಗಭದ್ರಾ, ಕಬಿನಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಉಳಿದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು ‘C’ ಮತ್ತು ‘D’ ಗ್ರೇಡ್ ಪಡೆದಿದ್ದು, ನೀರನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸದೇ ಬಳಸುವುದು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳೇನು?

ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ನದಿಗಳಿಗೆ ಹರಿಯುವ ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬಳಕೆ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳ ಬಳಿಕದ ವಿಗ್ರಹ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳು ಜಲಮೂಲಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಕರಗಿದ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಮೀನು ಸೇರಿದಂತೆ ಜಲಚರಗಳ ಜೀವಕ್ಕೂ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

193 ಕೆರೆಗಳೂ ಕಲುಷಿತ

ನದಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ರಾಜ್ಯದ ಅನೇಕ ಕೆರೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಆತಂಕಕಾರಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ 123, ಹಾಸನದ 20, ಧಾರವಾಡದ 8, ತುಮಕೂರಿನ 8, ಮೈಸೂರಿನ 7 ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 193 ಕೆರೆಗಳ ನೀರು ಕಲುಷಿತಗೊಂಡಿರುವುದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ.

ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಗರೀಕರಣ, ಸಮರ್ಪಕ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳಿಂದ ಜಲಮೂಲಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ತೆರೆದ ನದಿ ಅಥವಾ ಕೆರೆಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವಂತೆ ತಜ್ಞರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ನೀರನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುದಿಸಿ, ಫಿಲ್ಟರ್ ಅಥವಾ RO ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಬಳಿಕವೇ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾಲಿನ್ಯಗೊಂಡ ನೀರಿನಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸೋಂಕು, ಕಾಮಾಲೆ, ಟೈಫಾಯ್ಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನೀರಿನಿಂದ ಹರಡುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು ಅಗತ್ಯ

ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ನಿಗಾ, ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರಿನ ಸಮರ್ಪಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತುರ್ತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ Dialysis ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (PMNDP) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 214ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸರ್ಕಾರಿ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಿಗದಿರುವುದು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದರೂ ತುರ್ತು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೊರತೆಯಿಂದ ರೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳು ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯವು 2016ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುವ ಅರ್ಹ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಹಿಮೋಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ 282 ಸರ್ಕಾರಿ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿದ್ದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 214ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ 31 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಸೇವೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 215 ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು 1,200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಯಂತ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ 751 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 1,856 ಹಿಮೋಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ 13,535 ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಯಂತ್ರಗಳು ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.

ತುರ್ತು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ

ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಹೆಸರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಷರತ್ತಿನಡಿ ಮಾತನಾಡಿ, “PMNDP ಯೋಜನೆಯಡಿ ನಿಯಮಿತ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಸೇವೆ ಮಾತ್ರ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ತುರ್ತು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ನೀಡಬೇಕೇ ಬೇಡವೇ ಎಂಬುದು ಆಯಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀರು ಅತಿಯಾಗಿ ಸೇರುವುದು, ಪೊಟ್ಯಾಷಿಯಂ ಪ್ರಮಾಣ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ತರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಚಿಕಿತ್ಸೆ ವಿಳಂಬದಿಂದ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ

ತುರ್ತು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಹಲವು ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮೊದಲು ರೋಗಿಯನ್ನು ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ವಿಳಂಬವಾಗಿ ರೋಗಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹದಗೆಡುವ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಿವಾಸಿಯೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಅನುಭವ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು, “ನನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಪೊಟ್ಯಾಷಿಯಂ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ತುರ್ತು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಹಲವು ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಹೋದರೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತ ರೋಗಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಬಳಿಕ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋದಾಗಲೂ ಮೊದಲು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡು ನಂತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬೇಕಿದ್ದರೂ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ತಜ್ಞರಿಂದ ಏಕೀಕೃತ ನೀತಿ ಒತ್ತಾಯ

ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಸೇವೆಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕು. ಜೀವಾಪಾಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ರೋಗಿಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸದಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾದರೂ, ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವೇ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕವಾಗುತ್ತಿದೆ. ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳ ಸಂಘಟನೆಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಏಕರೂಪದ ತುರ್ತು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ನೀತಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿ, ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿವೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು: ಮಳೆಗಾಲ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಕಾಡು, ಬೆಟ್ಟ, ಜಲಪಾತ ಹಾಗೂ ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎದುರಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಜಿಗಣೆ (Leech) ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಜಿಗಣೆ ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಅನೇಕರು ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಉಪ್ಪು ಹಾಕುವುದು, ಬೆಂಕಿ ತೋರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಎಳೆಯುವಂತಹ ತಪ್ಪು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವಿಧಾನಗಳು ಸೋಂಕಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ 700ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಿಗಣೆಗಳ ಜಾತಿಗಳು ಇವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಹೀರುವ ಜಾತಿಗಳು ಕೆಲವೇ. ಬಹುತೇಕ ಜಿಗಣೆಗಳು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಾಗಿದ್ದು, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಜಿಗಣೆ ಎಂದರೇನು?

ಜಿಗಣೆಗಳು ಅನೆಲಿಡಾ (Annelida) ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಉಂಗುರಾಕಾರದ ಹುಳುಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ದೇಹ ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು, ಮುಂಭಾಗ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಷನ್ ಕಪ್ (Suction Cup) ಇರುವುದರಿಂದ ಚರ್ಮ ಅಥವಾ ಇತರ ಮೇಲ್ಮೈಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆರೆ, ಕೊಳ, ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ತೇವವಿರುವ ಕಾಡುಗಳು ಹಾಗೂ ಮಳೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಜಿಗಣೆ ಹೇಗೆ ರಕ್ತ ಹೀರುತ್ತದೆ?

ರಕ್ತ ಹೀರುವ ಜಾತಿಯ ಜಿಗಣೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ Y-ಆಕಾರದ ಗಾಯ ಉಂಟುಮಾಡಿ ರಕ್ತ ಹೀರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಲಾಲಾರಸದಲ್ಲಿ ಹಿರುಡಿನ್ (Hirudin) ಎಂಬ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಪದಾರ್ಥ ಮತ್ತು ನೋವು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಸ್ಥೆಟಿಕ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜಿಗಣೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಅಥವಾ ಕಚ್ಚಿರುವುದು ತಕ್ಷಣ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಜಿಗಣೆಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ

ಜಿಗಣೆಗಳು ಉಭಯಲಿಂಗಿ (Hermaphrodite) ಜೀವಿಗಳಾಗಿವೆ. ಅಂದರೆ ಒಂದೇ ಜೀವಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅಂಗಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಜಿಗಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಗ ನಡೆಸುತ್ತವೆ.

ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲೂ ಜಿಗಣೆಯ ಮಹತ್ವ

ಜಿಗಣೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಜೀವಿ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಭಾವಿಸಬಾರದು. ಇಂದಿಗೂ ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮೆಡಿಸಿನಲ್ ಲೀಚ್ ಥೆರಪಿ (Medicinal Leech Therapy) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜರಿ, ಅಂಗ ಮರುಜೋಡಣೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಹಾಗೂ ರಕ್ತ ಸಂಚಾರ ಸುಧಾರಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಗಣೆಯ ಲಾಲಾರಸದಲ್ಲಿರುವ ಹಿರುಡಿನ್ ಪದಾರ್ಥ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ರಕ್ತದ ಗಡ್ಡೆ ಉಂಟಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಿಗಣೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಗಣೆಗೆ ಉಪ್ಪು ಹಾಕುವುದು, ಬೆಂಕಿ ತೋರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಬಲವಾಗಿ ಎಳೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಜಿಗಣೆ ಗಾಯದೊಳಗೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಅಥವಾ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ದ್ರವವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಸೋಂಕಿನ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಮೊದಲು ಜಿಗಣೆಯ ಹಿಂಭಾಗದ ಸಕ್ಷನ್ ಕಪ್ ಅನ್ನು ಉಗುರು ಅಥವಾ ತೆಳುವಾದ ಕಾರ್ಡ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಮುಂಭಾಗದ ಬಾಯಿಯ ಭಾಗವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಗಾಯವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಸಾಬೂನಿನಿಂದ ತೊಳೆದು, ಆಂಟಿಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಹಚ್ಚಿ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಿರುಡಿನ್ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸ್ವಲ್ಪ ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಅಥವಾ ಸೋಂಕಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಜಿಗಣೆಗಳು ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಅವು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅವುಗಳ ಉಪಯೋಗ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜಿಗಣೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡರೆ ಗಾಬರಿಯಾಗುವ ಬದಲು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನ ಅನುಸರಿಸುವುದು ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ.