ದೇಶ
Gyan Bharatam Mission ತಾಳೆಗರಿಯಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೋಕಕ್ಕೆ! ಭಾರತದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಿಗೆ ‘ಜ್ಞಾನ ಭಾರತಂ ಮಿಷನ್’ ಹೊಸ ಜೀವ
ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪ ನೀಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ವೇಗ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ತಾಳೆಗರಿ, ಭೂರ್ಜಪತ್ರ, ಕಾಗದ ಹಾಗೂ ಇತರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಖಲಿಸಲಾದ ಭಾರತದ ಅಮೂಲ್ಯ ಜ್ಞಾನಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ‘ಜ್ಞಾನ ಭಾರತಂ ಮಿಷನ್’ (Gyan Bharatam Mission) ಮೂಲಕ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.
ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೌಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಭಾರತದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಗಣಿತ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ, ಕೃಷಿ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಇವು ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಜ್ಞಾನಪರಂಪರೆಯ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ನೀಡಿದ ಕಾಗದ
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಾಳೆಗರಿ ಮತ್ತು ಭೂರ್ಜಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರವಣಿಗೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತಾಳೆಗರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಶ್ರೀತಾಲ ಮತ್ತು ಕರತಾಲ ಎಂಬ ವಿಧಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೊನಚಾದ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕೊರೆದು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಅಥವಾ ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಒರೆಸುವುದರಿಂದ ಕೊರೆದ ಅಕ್ಷರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಶ್ಮೀರ, ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಸಿ ಬಳಸಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇತ್ತು.
ವೈದ್ಯಕೀಯದಿಂದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದವರೆಗೆ ಜ್ಞಾನನಿಧಿ
ಭಾರತೀಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು, ಗಣಿತ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ, ಕೃಷಿ, ವೇದ, ಯೋಗ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪಾರ ಮಾಹಿತಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಅನೇಕ ಅಮೂಲ್ಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಹಾಳಾಗಿವೆ ಅಥವಾ ಅಳಿವಿನಂಚಿಗೆ ತಲುಪಿವೆ.
ಈಗ ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೇಟಿಂಗ್, ಹೈಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಲ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ಆರ್ಎಫ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಹಳೆಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಗ್ರಹ
ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಜಮ್ಮುವಿನ ರಘುನಾಥ್ ಮಂದಿರ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಗ್ವಾಲಿಯರ್ನ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು, ತಂಜಾವೂರಿನ ತಮಿಳು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಮೈಸೂರಿನ ಓರಿಯಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಹಾಗೂ ಭಂಡಾರ್ಕರ್ ಓರಿಯಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿವೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತದ ಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ಮಲಯಾಳಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ದೇಶ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ.
ಏನಿದು ‘ಜ್ಞಾನ ಭಾರತಂ ಮಿಷನ್’?
ಭಾರತದ ಜ್ಞಾನಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದ ಯೋಜನೆಯೇ ‘ಜ್ಞಾನ ಭಾರತಂ ಮಿಷನ್’. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಮಿಷನ್ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಗುರುತింపు, ದಾಖಲಾತಿ, ವರ್ಗೀಕರಣ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ, ಅಪರೂಪದ ವೈದಿಕ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರ ಬಳಕೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಕಾಲದ ಕಡಲಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆವರಣ
ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ಎಲೆ, ಕಾಗದ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ನೀಡಿರುವ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ತಾಳೆಗರಿಯಿಂದ ಅಂತರ್ಜಾಲದ ತನಕ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಪಯಣ, ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಜ್ಞಾನಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಹೊಸ ಜೀವ ನೀಡುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.