ದೇಶ
India Mineral Security ಖನಿಜ ತೆರಿಗೆಗೆ ಹೊಸ ನಿಯಮ: ಕೇಂದ್ರದ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ, ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ?
ನವದೆಹಲಿ: India Mineral Security ಕೇವಲ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದ ವಿಚಾರವಲ್ಲ. ಇದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಉಕ್ಕು, ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಖನಿಜಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಖನಿಜ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಖನಿಜಗಳ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ವಿವಾದ ಸುಮಾರು 35 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು. 1957ರ Mines and Minerals (Development and Regulation) Act (MMDR Act) ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ಖನಿಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಯಂತ್ರಣಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರದ ನಡುವಿನ ಮಿತಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕಾರದ ಕುರಿತು ಹಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮೂಡಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ ನಡೆಯಿತು.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ಬದಲಿಸಿದ ಖನಿಜ ತೆರಿಗೆ ಚಿತ್ರಣ
1989ರಲ್ಲಿ India Cements Ltd. v. State of Tamil Nadu ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಏಳು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೀಠ ರಾಯಲ್ಟಿಯನ್ನು ತೆರಿಗೆಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಖನಿಜಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಾಯಿತು.
ನಂತರ 2004ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠ ಈ ನಿಲುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ರಾಯಲ್ಟಿ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದದಡಿ ಪಾವತಿಸುವ ಮೊತ್ತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.
ಈ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ 2024ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ Mineral Area Development Authority v. SAIL ತೀರ್ಪು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ನೀಡಿತು. ರಾಯಲ್ಟಿ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಿತು.
2026ರ MMDR ತಿದ್ದುಪಡಿ ಏಕೆ ಮಹತ್ವದ್ದು?
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ Mines and Minerals (Development and Regulation) Amendment Bill, 2026 ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 12ರಂದು ಲೋಕಸಭೆ ಹಾಗೂ ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಂದು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ಈ ಮಸೂದೆ ಖನಿಜ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಏಕರೂಪ, ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ವಿಧಿಸುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರಿಗೆ, ಸೆಸ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಲೆವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಖನಿಜವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ತೆರಿಗೆ ನೀತಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಅಂತರ ಉಂಟಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಲಿದೆ.
ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ?
ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಇಂದಿನ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣವಲ್ಲ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೆಸ್ ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕೂಡ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯವಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ಕಂಪನಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಬಂದರೆ, ಯೋಜನೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
2024ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ಬಳಿಕ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ 2004-05ರಿಂದ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಖನಿಜ ಸಂಬಂಧಿತ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸಂಭವನೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಹೊಸ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ವಿಧಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಬಾಕಿ ಅಥವಾ ವಸೂಲಾಗದ ರಾಜ್ಯ ಲೆವಿಗಳನ್ನು ಅಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತರಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಪಾವತಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ.
ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯೇ?
ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಣಕಾಸು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಕುರಿತು ನಡೆಯಬಹುದು. ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವಿರುವಾಗ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಮಿತಿ ವಿಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರದ ನಿಲುವು, ಖನಿಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಇರುವ ಅಧಿಕಾರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಆದಾಯ ಹಂಚಿಕೆ ವಿವಾದ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಸರಳೀಕರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಖನಿಜ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಲೆವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ರಾಯಲ್ಟಿ ಮತ್ತು ಹರಾಜು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮುಂದುವರಿಕೆ
ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲ ಖನಿಜ ಆದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಯಲ್ಟಿ, ಹರಾಜು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಆದಾಯಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ.
ಮುಖ್ಯ ಬದಲಾವಣೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ವಿಧಿಸಬಹುದಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರಿಗೆ, ಸೆಸ್ ಮತ್ತು ಲೆವಿಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿದೆ.
ಅಂದರೆ, ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್, ನಿಕಲ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆ
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು, ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್, ನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿಯ ಖನಿಜಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ದೇಶೀಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಕಂಪನಿಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆಗ ದೇಶವು ಅಗತ್ಯ ಖನಿಜಗಳಿಗಾಗಿ ವಿದೇಶಿ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ ಖನಿಜ ಭದ್ರತೆ ನೇರವಾಗಿ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತದ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.
2015ರಿಂದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ 2015ರಿಂದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕ ಹರಾಜು, ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವೇಗದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. 2023 ಮತ್ತು 2025ರ MMDR ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಖನಿಜಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ Insurance Surety Bonds ಅನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಕ್ರಮ, ಗಣಿಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಹೊಸ ಹರಾಜು ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳ ಹರಾಜು ಕೂಡ ಇದೇ ಸುಧಾರಣಾ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಉಕ್ಕು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ Coking Coal ಅನ್ನು Critical and Strategic Mineral ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿರುವುದು ಕೂಡ ಖನಿಜ ನೀತಿ ಈಗ ಕೇವಲ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಆದಾಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿರದೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೂರೈಕೆ ಭದ್ರತೆಯ ಭಾಗವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಗೆ ಖನಿಜವೇ ಆಧಾರ
ಮುಂದಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಖನಿಜಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಲಿವೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾದರೆ, ಭಾರತವು ತನ್ನದೇ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿದ್ದರೂ ಆಮದು ಅವಲಂಬಿತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
ತೆರಿಗೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಅನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಗಣಿಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಖನಿಜ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು—2026ರ ಖನಿಜ ಸುಧಾರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ದಿಕ್ಕುಗಳಾಗಿವೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಖನಿಜ ನೀತಿ ಈಗ ಕೇವಲ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲ. ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ಮತ್ತು Viksit Bharat 2047 ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಭದ್ರತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.