ದೇಶ
PAN MASALA ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಜಾಹೀರಾತು: ಶಾರುಖ್, ಅಜಯ್, ಟೈಗರ್ಗೆ ನೋಟಿಸ್; ತುಕಾರಾಂ ಮುಂಧೆ ಖಡಕ್ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಮುಂಬೈ: ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ(PAN MASALA) ಮತ್ತು ಗುಟ್ಕಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಚಿತ್ರರಂಗದ ತಾರೆಯರು ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಕುರಿತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಆಡಳಿತದ ಆಯುಕ್ತ ತುಕಾರಾಂ ಮುಂಧೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳು, ತಾವು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬಗ್ಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಸುದ್ದಿವಾಹಿನಿಯೊಂದರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ತುಕಾರಾಂ ಮುಂಧೆ, ಪಾನ್ ಅಥವಾ ಗುಟ್ಕಾ ಉತ್ಪನ್ನದ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಮೊದಲು ಆ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಕುಟುಂಬದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಜನರಿಗೆ ಸೇವಿಸಲು ಹೇಳುವ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದೀರಾ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಯಾವುದೇ ಉತ್ಪನ್ನದ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಪರ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡೆವು ಎಂದು ಹೇಳಿ ತಮ್ಮ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಮುಂಧೆ ಅವರ ನಿಲುವಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡುವ ಉತ್ಪನ್ನದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ನಟರು ಕೇವಲ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ನ ಮುಖವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ಪನ್ನದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಅಥವಾ ಅದರ ಬಳಕೆಗೆ ತಮ್ಮ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಮುಂಧೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜನರಿಗೆ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವಾಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅವರು, ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವಂತಹ ಪ್ರಚಾರಗಳಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಅಥವಾ ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಕುರಿತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಎಫ್ಡಿಎ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಮುಂಧೆ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕುರಿತು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೀಗ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಶಾರುಖ್, ಅಜಯ್ ದೇವಗನ್, ಟೈಗರ್ ಶ್ರಾಫ್ಗೆ ನೋಟಿಸ್
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟರಾದ ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್, ಅಜಯ್ ದೇವಗನ್ ಮತ್ತು ಟೈಗರ್ ಶ್ರಾಫ್ ಅವರಿಗೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಎಫ್ಡಿಎ ಶೋಕಾಸ್ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿರುವುದು ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಮೂವರು ನಟರು ವಿಮಲ್ ಏಲಕ್ಕಿ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಎಫ್ಡಿಎ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಜಾಹೀರಾತು ನಿಷೇಧಿತ ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಉತ್ಪನ್ನದ ಪರೋಕ್ಷ ಪ್ರಚಾರ ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಜಾಹೀರಾತಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾದ ನೋಟಿಸ್ನಲ್ಲಿ ನಟರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಕುರಿತು ಲಿಖಿತ ವಿವರಣೆ ನೀಡಲು 15 ದಿನಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಜಾಹೀರಾತಿನ ಮೂಲಕ ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ನೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪರೋಕ್ಷ ಸಂಪರ್ಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಎಫ್ಡಿಎ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಮೂವರು ನಟರಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ಮತ್ತೊಂದು ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆದಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಎಫ್ಡಿಎ ಆಯುಕ್ತ ತುಕಾರಾಂ ಮುಂಧೆ ಅವರು ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್, ಅಜಯ್ ದೇವಗನ್ ಮತ್ತು ಟೈಗರ್ ಶ್ರಾಫ್ ಮೂವರೂ ನೋಟಿಸ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30ರಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೂವರ ಪೈಕಿ ಇಬ್ಬರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೋರಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆ ವಿಚಾರಣೆಗಳೂ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಎಫ್ಡಿಎ ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಮುಂಧೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಕರಣದ ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇದೀಗ ಗಮನ ನೆಟ್ಟಿದೆ.
ಪರ್ಯಾಯ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಕುರಿತು ಎಫ್ಡಿಎ ನಿಲುವು
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿತ ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನದ ಹೆಸರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳದೆ, ಏಲಕ್ಕಿಯಂತಹ ಮತ್ತೊಂದು ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೂಲಕ ಅದೇ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಪರ್ಯಾಯ ಜಾಹೀರಾತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದೇ ಎಂಬುದು ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಎಫ್ಡಿಎ ಈಗ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಸ್ವರೂಪ, ಉತ್ಪನ್ನದ ಹೆಸರು, ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಪ್ರಚಾರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾಹೀರಾತು ನೇರವಾಗಿ ಯಾವ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಪರೋಕ್ಷ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಎಫ್ಡಿಎ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಬಳಿಕ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಮೂವರು ನಟರು ನೋಟಿಸ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದು, ಇಬ್ಬರ ವಿಚಾರಣೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವುದು ಪ್ರಕರಣದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.