Russia ದಿಂದ India ಕ್ಕೆ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ? ತುರ್ಕ್‌ಮೆನಿಸ್ತಾನ್, ಇರಾನ್, ಪಾಕ್ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಸಂಪರ್ಕದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ

ನವದೆಹಲಿ: India ಮತ್ತು Russia ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವೊಂದು ಇದೀಗ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ರಷ್ಯಾ ತನ್ನ ದೇಶದಿಂದ **ಭಾರತ ಮಹಾಸಾಗರ (Indian Ocean)**ದವರೆಗೆ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.

ರಷ್ಯಾದ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮರಾತ್ ಖುಸ್ನುಲ್ಲಿನ್ ಅವರು ರಷ್ಯಾದ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ TASSಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪರ್ಯಾಯ ಭೂ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ 5 ದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ?

ಖುಸ್ನುಲ್ಲಿನ್ ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಮಾರ್ಗವು ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ತುರ್ಕ್‌ಮೆನಿಸ್ತಾನ್, ಇರಾನ್, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೂಲಕ ಭಾರತವನ್ನು ತಲುಪುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ರಷ್ಯಾ ಪರಿಗಣಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾತ್ರ. ರಷ್ಯಾ-ಭಾರತ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ಆರಂಭಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ದಿನಾಂಕ, ಟಿಕೆಟ್ ದರ ಅಥವಾ ನಿಗದಿತ ಮಾರ್ಗ ಇನ್ನೂ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ.

ಹೀಗಾಗಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ರೈಲು ಸಂಚಾರ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳನ್ನು ನಂಬುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ.

ಹಾರ್ಮುಜ್, ಬೋಸ್ಫರಸ್ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿ

ರಷ್ಯಾದ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಪ್ರಮುಖ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಸಂಪರ್ಕ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಾಗಿದೆ. Strait of Hormuz ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವದ ಸುಮಾರು 25% ತೈಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು 20% LNG ಸಾಗಣೆ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಅಥವಾ ಬೋಸ್ಫರಸ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಪರ್ಯಾಯ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದುವುದು ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಬಹುದು.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಏನು ಲಾಭ?

ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ ನಿರ್ಮಾಣವಾದರೆ, ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ Overland Connectivity ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೂ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು.

ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದೊರೆತರೆ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಭೂ ಸಂಪರ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದರೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶಗಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಆದರೆ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಂದೆ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಮಾರ್ಗವು ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ಭದ್ರತೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಲಿವೆ.

ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ಮಹತ್ವವೆಂದರೆ, ಭಾರತವನ್ನು ತಲುಪಲು ಭೂ ಆಧಾರಿತ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಮಾಸ್ಕೋ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು. ಈ ಯೋಜನೆ ಮುಂದಿನ ಹಂತಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.