ದೇಶ
ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಫಾರ್ಮಾ ಕಂಪನಿಗಳ ಆಮಿಷಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ: Supreme Court ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ದೇಶನ
ನವದೆಹಲಿ: ಔಷಧ ತಯಾರಿಕಾ ಕಂಪನಿಗಳು ವೈದ್ಯರಿಗೆ ನೀಡುವ ಉಡುಗೊರೆ, ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ, ನಗದು ಹಣ ಹಾಗೂ ಆತಿಥ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಆಮಿಷಗಳು ಮತ್ತು ಅನೈತಿಕ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್(Supreme Court) ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ. ಅನೈತಿಕ ಔಷಧ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ತಡೆಯಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲು ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಈ ಸಂಬಂಧ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ರಚಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಔಷಧ ಕಂಪನಿಗಳ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುವ ಸಲಹೆಗಳು, ಮನವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳನ್ನು ಸಮಿತಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿದೆ.
ಅನೈತಿಕ ಔಷಧ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಾನೂನಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸಮಿತಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಕಾನೂನಿನ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಕಾನೂನು ಯಾವ ರೀತಿಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸಮಿತಿ ತನ್ನ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಿದೆ.
ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಆಮಿಷ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಆರೋಪ
ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಂಡ್ ಸೇಲ್ಸ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (FMRAI) ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ವಿಚಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಬಂದಿದೆ. ಔಷಧ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೆಲವು ವೈದ್ಯರಿಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಆಮಿಷಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು.
ಉಡುಗೊರೆಗಳು, ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ, ನಗದು ಹಣ, ಆತಿಥ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯರಿಗೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಔಷಧ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪ್ರಮುಖ ವಾದವಾಗಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಂದ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಥವಾ ದುಬಾರಿ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದರು.
ಇದರಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಔಷಧ ಬಳಕೆ ರೋಗಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದೆಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ಅರ್ಜಿದಾರರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.
UCPMP 2024 ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯೂನಿಫಾರ್ಮ್ ಕೋಡ್ ಫಾರ್ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸಸ್ (UCPMP 2024) ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಔಷಧ ಕಂಪನಿಗಳ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ UCPMP 2024 ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಸ್ವರೂಪದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನೇರವಾಗಿ ಕಠಿಣ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸೀಮಿತ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರವೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಬಂದಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಔಷಧ ಕಂಪನಿಗಳ ಅನೈತಿಕ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನು ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಹಿಂದೆ ಔಷಧ ಕಂಪನಿಯೊಂದು ಸುಮಾರು 30 ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಅದ್ದೂರಿ ಪ್ರವಾಸ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಿದ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೂರೂ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ.
ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ
ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯು ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಬರುವ ಸಲಹೆಗಳು, ಮನವಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಿದೆ. ಈ ವರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸಮಿತಿಯ ವರದಿ ಆಧಾರಿತ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಲು 2027ರ ಜನವರಿ 29ರವರೆಗೆ ಸಮಯ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೈತಿಕ ಔಷಧ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ವರೂಪದ ಕುರಿತು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯಲಿದೆ.
ಸಮಿತಿಯ ಅಂತಿಮ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮಗಳು ದೇಶದ ಔಷಧ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ಬಲವಾದ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ UCPMP 2024 ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರಲಿದೆ.
ಔಷಧ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರ ನಡುವಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ರೋಗಿಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅನಗತ್ಯ ಔಷಧ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ನಂತರ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸುವ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಮುಂದಿನ ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.