ದೇಶ
Rajdhani Express ಎದುರು 90 ಆನೆಗಳು; ಅಧಿಕಾರಿಯ ಸಮಯಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ತಪ್ಪಿದ ಭೀಕರ ಅಪಘಾತ
ಗುವಾಹಟಿ: ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ (Assam) ಸುಮಾರು 90 ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡು ರೈಲು ಹಳಿ ದಾಟುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ ದಿಬ್ರುಗಢ್–ನವದೆಹಲಿ ರಾಜಧಾನಿ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ (Dibrugarh-Delhi Rajdhani Express) ಎದುರಾಗಿದ್ದು, ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯ ಸಮಯಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಭೀಕರ ಅನಾಹುತ ತಪ್ಪಿದ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೆಂಪು ಟಾರ್ಚ್ ಮೂಲಕ ಸಿಗ್ನಲ್ ನೀಡಿ ರೈಲನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದು, ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಳಿ ದಾಟಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಯ ವಿಡಿಯೋ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ.
ಅಸ್ಸಾಂನ ಹೋಜಾಯಿ (Hojai) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹವಾಯಿಪುರ (Hawaipur) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬುಧವಾರ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಸುಮಾರು 4:57ಕ್ಕೆ ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಜಿಲ್ಲಾ ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ನಯನ್ ಜ್ಯೋತಿ ರಾಜವಂಶಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೊದಲು ಕಂಡಿದ್ದು ಕೆಲ ಆನೆಗಳು, ಬಳಿಕ ಗೊತ್ತಾಯ್ತು 90 ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡು
ಹವಾಯಿಪುರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ರೇಂಜ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಆಫೀಸರ್ ಮಾಣಿಕ್ ಬರುವಾ ಮತ್ತು ಫಾರೆಸ್ಟರ್-1 ಶಶಾಂಕ್ ರೈ ಅವರಿಗೆ ರೈಲು ಹಳಿಯ ಸಮೀಪ ಆನೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಐದರಿಂದ ಹತ್ತು ಆನೆಗಳಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದರು.
ಆದರೆ ಹಿಂಡಿನತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿ ಎಣಿಕೆ ನಡೆಸಿದಾಗ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಸುಮಾರು 90 ಆನೆಗಳಿರುವುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮರಿಯಾನೆಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಆನೆಗಳು ರೈಲು ಹಳಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಸಮೀಪದ ಕಬ್ಬಿನ ಗದ್ದೆಗಳತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.
ಎದುರಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್; ಕೆಂಪು ಟಾರ್ಚ್ನಿಂದ ರೈಲು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿ
ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡು ಹಳಿ ದಾಟುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ದಿಬ್ರುಗಢ್–ನವದೆಹಲಿ ರಾಜಧಾನಿ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಅದೇ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದು ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಅರಿತ ಫಾರೆಸ್ಟರ್ ಶಶಾಂಕ್ ರೈ, ಲೋಕೋ ಪೈಲಟ್ಗೆ ಕೆಂಪು ಸಿಗ್ನಲ್ನ ಟಾರ್ಚ್ ತೋರಿಸಿ ರೈಲನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಿಗ್ನಲ್ ಗಮನಿಸಿದ ಲೋಕೋ ಪೈಲಟ್ ಕೂಡಲೇ ರೈಲನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದು, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಆತಂಕವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ರೈಲು ಹಳಿ ದಾಟಿದೆ.
ತಪ್ಪಿದ ಭೀಕರ ಅನಾಹುತ
ರೈಲು ಸಮಯಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸದೇ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೆ ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಭೀಕರ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮರಿಯಾನೆಗಳೂ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ತ್ವರಿತ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಲೋಕೋ ಪೈಲಟ್ನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ದೊಡ್ಡ ದುರಂತ ತಪ್ಪಿದ್ದು, ಅಧಿಕಾರಿಯ ಸಮಯಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ದೇಶ
Climate Change ಪರಿಣಾಮವೇ ಇದು? ಹಿಮ ಕರಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಟ್ಟ ಸಾವಿರಾರು ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು
ಗ್ರೀನ್ಲ್ಯಾಂಡ್: ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ (Climate Change) ಪೂರ್ವ ಗ್ರೀನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಮುದ್ರ ಮಂಜು (Sea Ice) ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಿದ್ದು, ಹಿಂದೆ ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ದೈತ್ಯ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು (Whales) ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿವೆ. ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಹಂಪ್ಬ್ಯಾಕ್, ಮಿಂಕೆ ಮತ್ತು ಫಿನ್ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ನೂರಾರು ದೈತ್ಯ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಜು ಮುಕ್ತ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವುದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಪೂರ್ವ ಗ್ರೀನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವ **“ಮಹತ್ವದ ಪರಿಸರ ಬದಲಾವಣೆ”**ಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರದ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಮಂಜು ಕರಗುತ್ತಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಹೊಸ ಮೀನು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಆಹಾರ ಮೂಲಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
2006ರಲ್ಲಿ ಒಂದೂ ತಿಮಿಂಗಿಲ ಇರಲಿಲ್ಲ!
ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹಂಪ್ಬ್ಯಾಕ್ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಡಗು ಆಧಾರಿತ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ 2006ರವರೆಗೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಹಂಪ್ಬ್ಯಾಕ್ ತಿಮಿಂಗಿಲವೂ ದಾಖಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
2007ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಏಳು ಹಂಪ್ಬ್ಯಾಕ್ಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಆದರೆ 2024ರ ವೇಳೆಗೆ ಒಂದೇ ವರ್ಷದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 150 ಹಂಪ್ಬ್ಯಾಕ್ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.
ಸಂಶೋಧಕರು 2015 ಮತ್ತು 2024ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಗ್ರೀನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವೈಮಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ 15 ಉಪಗ್ರಹ-ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಲಾದ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳ ಚಲನವಲನ ಮತ್ತು ಇನ್ಯೂಟ್ ಬೇಟೆಗಾರರಿಂದ ಪಡೆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
2024ರಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳ ಆಗಮನ
ಸಂಶೋಧಕರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, 2024ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4,000 ಹಂಪ್ಬ್ಯಾಕ್, 6,000 ಫಿನ್ ಮತ್ತು 6,000 ಮಿಂಕೆ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ಗ್ರೀನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದವು.
ಗ್ರೀನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ನ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮ್ಯಾಡ್ಸ್ ಪೀಟರ್ ಹೈಡ್-ಜೋರ್ಗೆನ್ಸನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಉಪ-ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಪರಿಸರ ಬದಲಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಈ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ಬೇಸಿಗೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮೂರು ಪ್ರಭೇದಗಳ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದು ಬೇಸಿಗೆ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 8 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಮೀನು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಲ್ ಸೇವಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಮುದ್ರದ ಉಷ್ಣತೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಆಹಾರವೂ ಹೆಚ್ಚಳ
ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳ ಈ ಹೊಸ ವಲಸೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಸಮುದ್ರದ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಏರಿಕೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಮ ಕರಗಿದ ಪರಿಣಾಮ ಹಿಂದೆ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಈಗ ತೆರೆದ ಸಮುದ್ರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗಾಗುತ್ತಿರುವ ನೀರಿನತ್ತ ಮೀನುಗಳೂ ಚಲಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಹಾರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ಪರಿಸರ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ “ಅವಕಾಶವಾದಿ” ಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳು ತೆರೆದಿರುವುದನ್ನು ಅವು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲ
ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಹಾರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ನ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಲಾಭ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾರ್ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಬೆಲುಗಾ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಸಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇತರ ದೊಡ್ಡ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.
“ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ತೆರೆದರೆ, ಇತರ ಪ್ರಭೇದಗಳು ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ” ಎಂಬುದು ಸಂಶೋಧಕರ ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.
ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಗಿದೆಯೇ?
ಅಧ್ಯಯನವು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉತ್ತರ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ವ ಗ್ರೀನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿರುವುದೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.
ಕೆಲವು ತಜ್ಞರು ಪಶ್ಚಿಮ ಗ್ರೀನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ನಿಂದ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಗಮನವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರೀನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಿಮಿಂಗಿಲ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಬೇಟೆ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಈ ವಿಚಾರವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.
ಆದರೂ, ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನವು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲ ಜೀವಿಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತಷ್ಟು ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಸಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
ದೇಶ
Akshay Urja Diwas 2026: 500 GW ಗುರಿಯತ್ತ ಭಾರತ; ಸೌರ-ಪವನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಭಾರೀ ಒತ್ತು
ನವದೆಹಲಿ: Akshay Urja Diwas 2026 ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನದ ಬಳಕೆ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ **ಭಾರತೀಯ ಅಕ್ಷಯ ಉರ್ಜಾ ದಿನ (Akshay Urja Diwas)**ವನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 20ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ಅಂಗವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಈ ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಸೌರ, ಪವನ, ಜಲ, ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ಸೇರಿದಂತೆ ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಷಯ ಉರ್ಜಾ ದಿನಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಭಾರತವು 2030ರ ವೇಳೆಗೆ 500 GW ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಾಧಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
2030ರ ಗುರಿಗೂ ಮುನ್ನ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು 2025ರ ಜೂನ್ ವೇಳೆಗೆ ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾಪಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೇ.50ರಷ್ಟು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಮೂಲಗಳ ಪಾಲನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತ್ತು. ನಿಗದಿತ ಗುರಿಗಿಂತ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ತಲುಪಿರುವುದು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೇರಿದಂತೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಅಣು ವಿದ್ಯುತ್ನಂತಹ ಇತರ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಮೂಲಗಳಿಗೂ ಭಾರತ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ಸೌರಶಕ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆದ್ಯತೆ
ಭಾರತದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. 2025ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 48,436 MW ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ 37,945 MW ಸೌರಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು 6,347 MW ಪವನಶಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸೇರಿದೆ.
2026ರಲ್ಲಿಯೂ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಜೂನ್ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದ ಸೌರ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸುಮಾರು 162 GW ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿದ್ದು, ವರ್ಷದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲೇ 26.3 GW ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸುಮಾರು 57 GW ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿದೆ.
500 GW ಗುರಿಯತ್ತ ಭಾರತ
2030ರ ವೇಳೆಗೆ 500 GW ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಕೇವಲ ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಪಂಪ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಹಾಗೂ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಅದನ್ನು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಲುಪಿಸಲು ಬಲಿಷ್ಠ ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ Green Energy Corridor ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಸರಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಗ್ರಿಡ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು
ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನದ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಭಾರತದ ಪಾಲಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶವಾದರೂ ಕೆಲವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನೂ ತಂದಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಹಗಲಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯ.
ಹೀಗಾಗಿ Battery Energy Storage Systems, Pumped Storage Projects ಮತ್ತು ಇತರ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಗ್ರಿಡ್ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಏರಿಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಆಮದು ಇಂಧನ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ
ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಿಂದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲದಂತಹ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಿಗಲಿದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಗೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತ ಉಂಟಾದಾಗ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ಅಕ್ಷಯ ಉರ್ಜಾ ದಿನದ ಮಹತ್ವ
ಅಕ್ಷಯ ಉರ್ಜಾ ದಿನ ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿರದೆ ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯದ ಇಂಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿದೆ. ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೌರ ಫಲಕ ಅಳವಡಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳ ಬಳಕೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಉಳಿತಾಯ, ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಹಾಗೂ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಸ್ತರಣೆಯವರೆಗೆ ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
2030ರ 500 GW ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಗುರಿಯತ್ತ ಭಾರತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಷಯ ಉರ್ಜಾ ದಿನವು ದೇಶದ ಇಂಧನ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ವಿದ್ಯುತ್ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ದಿನವಾಗಿದೆ.
ದೇಶ
India Mineral Security ಖನಿಜ ತೆರಿಗೆಗೆ ಹೊಸ ನಿಯಮ: ಕೇಂದ್ರದ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ, ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ?
ನವದೆಹಲಿ: India Mineral Security ಕೇವಲ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದ ವಿಚಾರವಲ್ಲ. ಇದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಉಕ್ಕು, ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಖನಿಜಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಖನಿಜ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಖನಿಜಗಳ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ವಿವಾದ ಸುಮಾರು 35 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು. 1957ರ Mines and Minerals (Development and Regulation) Act (MMDR Act) ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ಖನಿಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಯಂತ್ರಣಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರದ ನಡುವಿನ ಮಿತಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕಾರದ ಕುರಿತು ಹಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮೂಡಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ ನಡೆಯಿತು.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ಬದಲಿಸಿದ ಖನಿಜ ತೆರಿಗೆ ಚಿತ್ರಣ
1989ರಲ್ಲಿ India Cements Ltd. v. State of Tamil Nadu ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಏಳು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೀಠ ರಾಯಲ್ಟಿಯನ್ನು ತೆರಿಗೆಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಖನಿಜಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಾಯಿತು.
ನಂತರ 2004ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠ ಈ ನಿಲುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ರಾಯಲ್ಟಿ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದದಡಿ ಪಾವತಿಸುವ ಮೊತ್ತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.
ಈ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ 2024ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ Mineral Area Development Authority v. SAIL ತೀರ್ಪು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ನೀಡಿತು. ರಾಯಲ್ಟಿ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಿತು.
2026ರ MMDR ತಿದ್ದುಪಡಿ ಏಕೆ ಮಹತ್ವದ್ದು?
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ Mines and Minerals (Development and Regulation) Amendment Bill, 2026 ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 12ರಂದು ಲೋಕಸಭೆ ಹಾಗೂ ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಂದು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ಈ ಮಸೂದೆ ಖನಿಜ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಏಕರೂಪ, ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ವಿಧಿಸುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರಿಗೆ, ಸೆಸ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಲೆವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಖನಿಜವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ತೆರಿಗೆ ನೀತಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಅಂತರ ಉಂಟಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಲಿದೆ.
ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ?
ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಇಂದಿನ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣವಲ್ಲ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೆಸ್ ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕೂಡ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯವಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ಕಂಪನಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಬಂದರೆ, ಯೋಜನೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
2024ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ಬಳಿಕ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ 2004-05ರಿಂದ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಖನಿಜ ಸಂಬಂಧಿತ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸಂಭವನೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಹೊಸ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ವಿಧಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಬಾಕಿ ಅಥವಾ ವಸೂಲಾಗದ ರಾಜ್ಯ ಲೆವಿಗಳನ್ನು ಅಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತರಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಪಾವತಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ.
ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯೇ?
ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಣಕಾಸು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಕುರಿತು ನಡೆಯಬಹುದು. ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವಿರುವಾಗ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಮಿತಿ ವಿಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರದ ನಿಲುವು, ಖನಿಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಇರುವ ಅಧಿಕಾರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಆದಾಯ ಹಂಚಿಕೆ ವಿವಾದ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಸರಳೀಕರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಖನಿಜ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಲೆವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ರಾಯಲ್ಟಿ ಮತ್ತು ಹರಾಜು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮುಂದುವರಿಕೆ
ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲ ಖನಿಜ ಆದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಯಲ್ಟಿ, ಹರಾಜು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಆದಾಯಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ.
ಮುಖ್ಯ ಬದಲಾವಣೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ವಿಧಿಸಬಹುದಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರಿಗೆ, ಸೆಸ್ ಮತ್ತು ಲೆವಿಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿದೆ.
ಅಂದರೆ, ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್, ನಿಕಲ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆ
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು, ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್, ನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿಯ ಖನಿಜಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ದೇಶೀಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಕಂಪನಿಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆಗ ದೇಶವು ಅಗತ್ಯ ಖನಿಜಗಳಿಗಾಗಿ ವಿದೇಶಿ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ ಖನಿಜ ಭದ್ರತೆ ನೇರವಾಗಿ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತದ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.
2015ರಿಂದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ 2015ರಿಂದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕ ಹರಾಜು, ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವೇಗದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. 2023 ಮತ್ತು 2025ರ MMDR ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಖನಿಜಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ Insurance Surety Bonds ಅನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಕ್ರಮ, ಗಣಿಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಹೊಸ ಹರಾಜು ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳ ಹರಾಜು ಕೂಡ ಇದೇ ಸುಧಾರಣಾ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಉಕ್ಕು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ Coking Coal ಅನ್ನು Critical and Strategic Mineral ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿರುವುದು ಕೂಡ ಖನಿಜ ನೀತಿ ಈಗ ಕೇವಲ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಆದಾಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿರದೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೂರೈಕೆ ಭದ್ರತೆಯ ಭಾಗವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಗೆ ಖನಿಜವೇ ಆಧಾರ
ಮುಂದಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಖನಿಜಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಲಿವೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾದರೆ, ಭಾರತವು ತನ್ನದೇ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿದ್ದರೂ ಆಮದು ಅವಲಂಬಿತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
ತೆರಿಗೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಅನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಗಣಿಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಖನಿಜ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು—2026ರ ಖನಿಜ ಸುಧಾರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ದಿಕ್ಕುಗಳಾಗಿವೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಖನಿಜ ನೀತಿ ಈಗ ಕೇವಲ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲ. ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ಮತ್ತು Viksit Bharat 2047 ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಭದ್ರತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
-
ಬೆಂಗಳೂರು6 ಗಂಟೆಗಳು agoVaramahalakshmi ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಬಿಸಿ! K R Market ನಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಜನಜಂಗುಳಿ
-
ಬೆಂಗಳೂರು6 ಗಂಟೆಗಳು agoBengaluru Cloudnine ಸೇರಿ ಹಲವು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಭಾರೀ ದಂಡ! KPME ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ಕ್ರಮ
-
ದೇಶ5 ಗಂಟೆಗಳು agoPakistan ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ India ತಿರುಗೇಟು: ಹೈಕಮಿಷನ್ ಹೊರಗಿನ ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್ಗಳು ತೆರವು
-
ಬೆಂಗಳೂರು5 ಗಂಟೆಗಳು agoCauvery ರೈತರಿಗೆ ಬಿಗ್ ಶಾಕ್! ಈ ಬಾರಿ ಕೇವಲ 4 ಕಟ್ಟು ನೀರು; ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ
-
ಬೆಂಗಳೂರು5 ಗಂಟೆಗಳು agoBengaluru ಟ್ರಾಫಿಕ್ಗೆ ಬಿಗ್ ರಿಲೀಫ್: 28 ಕಿ.ಮೀ ಎಲಿವೇಟೆಡ್ ಕಾರಿಡಾರ್, 90 ನಿಮಿಷದ ಪ್ರಯಾಣ 30 ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ!
-
ಬೆಂಗಳೂರು2 ಗಂಟೆಗಳು agoDevaraja Arasu ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ 1972ರ ಮರ್ಸಿಡೀಸ್ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರ್-ಮುನಿಯಪ್ಪ ಸವಾರಿ; ವಿಧಾನಸೌಧದಲ್ಲಿ ಗಮನಸೆಳೆದ ವಿಂಟೇಜ್ Mercedes-Benz
-
ರಾಜ್ಯ2 ಗಂಟೆಗಳು agoCauvery ವಿವಾದದ ನಡುವೆಯೇ ತಮಿಳುನಾಡು ಸಿಎಂ ವಿಜಯ್ ಎದುರು ಡಿಕೆಶಿ ಮಾತು; ‘ನೀರು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಬೇಕು, ವಿಭಜಿಸಬಾರದು’
-
ರಾಜ್ಯ7 ಗಂಟೆಗಳು agoPreetham Gowda ಗೆ ಮತ್ತೆ ಸಂಕಷ್ಟ! ಆದಾಯ ಮೀರಿ ಆಸ್ತಿ ಆರೋಪದ ಮರು ತನಿಖೆಗೆ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ
