ದೇಶ
Live-in Relationship ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಬಿಗಿ ಕಾನೂನು ಕವಚ; ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು
ನವದೆಹಲಿ: ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ (Live-in Relationship) ವಾಸಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ (IPC) ಸೆಕ್ಷನ್ 498A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯಲಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಗೃಹ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕಿರುಕುಳವನ್ನು ತಡೆಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ತೀರ್ಪು ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠ, ಮದುವೆಯಾಗದೇ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ದೈಹಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಕಾನೂನಿನ ರಕ್ಷಣೆ ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ IPC ಸೆಕ್ಷನ್ 498A ಅನ್ನು ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಕಾನೂನನ್ನು ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಬಂಧದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕಿಂತ ಮಹಿಳೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯಂತೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಜೊತೆಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಗೃಹ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಅಥವಾ ಕಿರುಕುಳ ಎದುರಾದರೆ, ಅವರು 498A ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ ನ್ಯಾಯ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ಈ ತೀರ್ಪು ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾನೂನು ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಲಿದೆ. ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನೀಡಿರುವ ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭಿಸಿದೆ.
ದೇಶ
Traffic ಫೈನ್ ಕಟ್ಟದಿದ್ದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ಗೆ ಸೇರಿಸಿ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಸಲಹೆ
ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶಾದ್ಯಂತ Traffic ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇ-ಚಲನ್ಗಳನ್ನು (e-Challan) ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ವಿಧಿಸಲಾಗಿರುವ ದಂಡದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ದಂಡ ಪಾವತಿಸದೇ ಇರುವವರಿಂದ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಹೊಸ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೆ.ಬಿ. ಪಾರ್ದಿವಾಲಾ ಮತ್ತು ಕೆ.ವಿ. ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು, ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಚಲನ್ಗಳ ಮೊತ್ತವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಜಾರಿಗೊಂಡಿರುವ ನಿಯಮವಲ್ಲ; ದಂಡ ವಸೂಲಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿದ ಸಲಹೆಯಾಗಿದೆ.
₹45,000 ಕೋಟಿ ಇ-ಚಲನ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇ-ಚಲನ್ಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಧಿಸಲಾದ ದಂಡದ ವಸೂಲಿ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಮಂಡಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹45,000 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಇ-ಚಲನ್ ದಂಡ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬೇಕಿರುವುದಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ₹25,000 ಕೋಟಿ ವಸೂಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಸುಮಾರು ₹20,000 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ದಂಡ ವಸೂಲಿ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಇ-ಚಲನ್ಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಕೇವಲ ಇ-ಚಲನ್ ನೀಡಿದರೆ ಸಾಲದು
ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಪತ್ತೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಪೊಲೀಸರು ಸಾವಿರಾರು ಅಥವಾ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಇ-ಚಲನ್ಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಧಿಸಲಾದ ದಂಡವನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಗಮನಿಸಿದೆ.
ಅಂದರೆ, ಸಂಚಾರ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಾಹನ ಮಾಲೀಕರಿಂದ ಅಥವಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವಂತಹ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ಗೆ ಚಲನ್ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡುವ ಸಲಹೆ
ದಂಡ ಪಾವತಿಸದೇ ಇರುವವರಿಂದ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಅವರ ಬಾಕಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಚಲನ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಸದೇ ಇದ್ದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಬಾಕಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ದಂಡವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಜನರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆಲೋಚನೆ.
ಆದರೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಕಾನೂನು, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಜಾರಿಯಾಗುವ ಹೊಸ ನಿಯಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಲಿಸ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಸಲಹೆ
ಟ್ರಾಫಿಕ್ ದಂಡವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಾವತಿಸದೇ ಇರುವ ವಾಹನಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಚರ್ಚಿಸಿದೆ.
ಬಾಕಿ ಇರುವ ಇ-ಚಲನ್ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಪರಿವಾಹನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಲಿಸ್ಟ್ ಮಾಡುವುದು, ಅಂತಹ ವಾಹನಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ.
ವಾಹನದ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ನವೀಕರಣ, ಮಾಲೀಕತ್ವ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ವಾಹನ ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಾಕಿ ಚಲನ್ಗಳ ಪಾವತಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು PUC ಮೇಲೂ ಕ್ರಮ?
ಟ್ರಾಫಿಕ್ ದಂಡ ಪಾವತಿಸದಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನದ ನೋಂದಣಿ ಅಥವಾ ಮಾಲೀಕತ್ವ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇತರ ವಾಹನ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೇಲೂ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ.
ಚಲನ್ಗಳು ಬಾಕಿ ಇರುವ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಫಿಟ್ನೆಸ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, PUC ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ದಾಖಲೆಗಳ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಚರ್ಚಿಸಿದೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ, ಚಾಲನಾ ಪರವಾನಗಿಯ ನವೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಈಗಾಗಲೇ ನೀಡಿರುವ ಪರವಾನಗಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.
ರಸ್ತೆಯಲ್ಲೇ ವಾಹನ ತಪಾಸಣೆಗೂ ಸಲಹೆ
ಇ-ಚಲನ್ ಬಾಕಿ ಇರುವ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ರಸ್ತೆಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸುವ ಸಲಹೆಯನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ನೀಡಿದೆ.
ತಪಾಸಣೆ ವೇಳೆ ವಾಹನದ ಮೇಲೆ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಇ-ಚಲನ್ ಪತ್ತೆಯಾದರೆ, ಕಾನೂನಿನಡಿ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಚರ್ಚಿಸಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನವನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯುವಂತಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಸಲಹೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
2012ರ ರಸ್ತೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ
ಈ ಚರ್ಚೆ ದೇಶದ ರಸ್ತೆ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ನಿಯಮಗಳ ಜಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ.
2012ರಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಚಾರ ನಿಯಮಗಳ ಜಾರಿ, ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಅಪಘಾತದ ಬಳಿಕದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳು ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಇದೇ ವಿಚಾರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಇ-ಚಲನ್ಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ದಂಡವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನ ಹರಿಸಿದೆ.
ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ರಸ್ತೆ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿರುವ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಜಾರಿಯಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಕೇವಲ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯದೆ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹಿಂದಿನ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ವರದಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಂತೆ ಅಮಿಕಸ್ ಕ್ಯೂರಿ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಗೌರವ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
₹20,000 ಕೋಟಿ ವಸೂಲಿ ಬಾಕಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕಾಟ
ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ₹45,000 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಇ-ಚಲನ್ಗಳಲ್ಲಿ ₹25,000 ಕೋಟಿ ವಸೂಲಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ₹20,000 ಕೋಟಿ ಇನ್ನೂ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವುದು ಈ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ದಂಡವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಈಗ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ಗೆ ಚಲನ್ ಜೋಡಿಸುವ ಸಲಹೆಯ ಜೊತೆಗೆ ವಾಹನ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಲಿಸ್ಟ್, ಮಾಲೀಕತ್ವ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ, ದಾಖಲೆ ನವೀಕರಣ ನಿರ್ಬಂಧ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಮಟ್ಟದ ತಪಾಸಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಚರ್ಚಿಸಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಈ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಇ-ಚಲನ್ಗಳ ವಸೂಲಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು
ಮರದ ಅಪಾಯ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲ; G Chandan ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಿಂದ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು
ಬೆಂಗಳೂರು: ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮರದ ಕೊಂಬೆ ಬಿದ್ದು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ಶೇ.85ರಷ್ಟು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ G Chandan ಅವರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ₹2.77 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮರದ ಕೊಂಬೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಇದ್ದರೂ ಅಗತ್ಯ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದ ನಾಗರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ.

High Court of Karnataka
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರಜ್ ಗೋವಿಂದರಾಜ್ ಅವರ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18ರಂದು ಈ ಕುರಿತು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ನಗರಾಡಳಿತಕ್ಕೆ ಹಲವು ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಗರಾಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಬಿಎ (Greater Bengaluru Authority) ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕರಣದ ಸಂಬಂಧಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.
2024ರ ಮಾರ್ಚ್ 7ರಂದು G Chandan ನಡೆದಿತ್ತು ಘಟನೆ
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ 2024ರ ಮಾರ್ಚ್ 7ರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ನಡೆದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಚಂದನ್ ಅವರು ಕಚೇರಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಾಂತಲಾ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ರಸ್ತೆಯ ಸಮೀಪದ ಗುಡ್ ಶೆಫರ್ಡ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಶಾಲೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಗುಲ್ಮೊಹರ್ ಮರದ ಭಾರೀ ಕೊಂಬೆ ರಸ್ತೆ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಅವರ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಬಡಿದಿತ್ತು.
ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಚಂದನ್ ಅವರ ಬೆನ್ನುಹುರಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಗಾಯಗಳಾಗಿದ್ದು, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸೇರಿದಂತೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಅಗತ್ಯವಾಯಿತು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯವನ್ನು ಶೇ.85 ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಗಾಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪರಿಹಾರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯವನ್ನು ಶೇ.100 ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.
ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕೊಂಬೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಮಾಹಿತಿ
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಮರದ ಕೊಂಬೆಯ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ನಾಗರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು.
ಗುಡ್ ಶೆಫರ್ಡ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಶಾಲೆಯು 2024ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 16ರಂದು ಮರದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕೊಂಬೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಿಬಿಎಂಪಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿತ್ತು. ರಸ್ತೆ ಮೇಲೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕೊಂಬೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುರಿದು ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದು, ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳು, ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪತ್ರವನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 22ರಂದು ಬಿಬಿಎಂಪಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಪ್ರಕರಣದ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಆದರೆ ಕೊಂಬೆ ಕತ್ತರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮಾರ್ಚ್ 7ರಂದೇ ನಡೆದಿತ್ತು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ.
ಖಾಸಗಿ ಜಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಮರವಾದರೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮುಖ್ಯ
ಮರವು ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ನಾಗರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರವಾಗಿ ವಾದಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆತಿದ್ದರೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಾಗರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂಚಿತ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆತ ನಂತರ ತಕ್ಷಣ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸುವುದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವುದು ಅಥವಾ ಇತರ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.
₹2.77 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಪರಿಹಾರ
ಚಂದನ್ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೆಚ್ಚ, ಭವಿಷ್ಯದ ಆದಾಯ ನಷ್ಟ, ಆರೈಕೆದಾರರ ವೆಚ್ಚ, ಮುಂದಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಫಿಸಿಯೋಥೆರಪಿ, ಪುನರ್ವಸತಿ, ನೋವು ಮತ್ತು ಸಂಕಟ ಹಾಗೂ ಜೀವನದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಪರಿಹಾರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟು ಪರಿಹಾರದ ಲೆಕ್ಕ ₹2,82,29,695 ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದು, ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಈಗಾಗಲೇ ಪಾವತಿಸಿರುವ ₹5 ಲಕ್ಷವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ ₹2,77,29,695 ಪಾವತಿಸಬೇಕಿದೆ. ಈ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ 2024ರ ಮಾರ್ಚ್ 7ರಿಂದ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಶೇ.6ರಷ್ಟು ಬಡ್ಡಿಯೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತವನ್ನು ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ 12 ವಾರಗಳೊಳಗೆ ಆರ್ಟಿಜಿಎಸ್ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ದೂರು ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಚಂದನ್ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಹಾರದ ಜೊತೆಗೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮರಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ರಸ್ತೆ ಗುಂಡಿಗಳು, ತೆರೆದ ಮ್ಯಾನ್ಹೋಲ್ಗಳು, ತೆರೆದ ಚರಂಡಿಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಅಪಾಯಗಳು, ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಮಯಬದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಾಗರಿಕರು ಫೋಟೋ, ವಿಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಪಾಯಗಳ ಕುರಿತು ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೂರಿಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡಬೇಕು. ದೂರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅದರ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದೂ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಲ್ಲಿದೆ.
ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮ
ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತುರ್ತು, ಹೆಚ್ಚು, ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂಬ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿ, ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತಕ್ಷಣದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾದರೂ, ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಅಥವಾ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಸೂಚನೆಯೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದಲೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಸೂಚನೆ
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮರಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸುಧಾರಿಸುವಂತೆಯೂ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಗುಡ್ ಶೆಫರ್ಡ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಶಾಲೆಯು ಚಂದನ್ ಅವರ ಮಗಳಿಗೆ 12ನೇ ತರಗತಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಶಾಲೆಯು ಈಗಾಗಲೇ ₹3 ಲಕ್ಷ ಪಾವತಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಪ್ರಕರಣದ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಚಂದನ್ ಪ್ರಕರಣದ ತೀರ್ಪು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆತ ನಂತರ ತ್ವರಿತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮರಗಳು, ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ದೂರುಗಳ ದಾಖಲಾತಿ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಮಯಬದ್ಧ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು
ಆನೆ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಆಂಚೆಪಾಳ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ; Bengaluru ನಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆತಂಕ
ಬೆಂಗಳೂರು: ರಾಜಧಾನಿ Bengaluru ನಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಓಡಾಟದ ಘಟನೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಆಂಚೆಪಾಳ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ಚಿರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ನಿನ್ನೆಯಷ್ಟೇ ಇದೇ ಭಾಗದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕಾಡಾನೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದ್ದು, ಅದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಚಿರತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿರುವುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
Bengaluru ಆಂಚೆಪಾಳ್ಯದ ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಸುಮಾರು 3 ಗಂಟೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಚಿರತೆ ಓಡಾಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ವೇಳೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಗಾರ್ಡ್ಗಳು ಚಿರತೆಯ ಓಡಾಟವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದು, ಅದರ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಕತ್ತಲಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆ ರಸ್ತೆಯ ಸಮೀಪ ಓಡಾಡುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯ ಇದೀಗ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಚಿರತೆ ಓಡಾಟ
ಆಂಚೆಪಾಳ್ಯದ ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಘಟನೆ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ನಡೆದಿರುವುದರಿಂದ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಕಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಹೊರಗೆ ತೆರಳುವವರು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ಪರಸ್ಪರ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಚಿರತೆ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಂದು, ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದತ್ತ ತೆರಳಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

Leopard sighting in Anchepalya
ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಗಾರ್ಡ್ಗಳು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿರುವ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ವನ್ಯಜೀವಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸ್ಥಳದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ನಿನ್ನೆಯಷ್ಟೇ ಕಾಡಾನೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು
ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ನಿನ್ನೆಯಷ್ಟೇ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇದೇ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಡಾನೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಕಾಡಾನೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಘಟನೆ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಮೃತಪಟ್ಟ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದ್ದು, ಆನೆ ದಾಳಿಯ ಶಂಕೆಯೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು.
ಘಟನೆಯ ಬಳಿಕ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಕಾಡಾನೆಯ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಡ್ರೋನ್ಗಳ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಕಾಡಾನೆಯನ್ನು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ದೂರ ಸರಿಸಿ ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದತ್ತ ಕಳುಹಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಕಾಡಾನೆ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ತೆರಳಿದೆ ಎನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಚಿರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ಆತಂಕವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ನಗರಕ್ಕೆ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಏಕೆ ಬರುತ್ತಿವೆ?
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಗರೀಕರಣ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಹೊರವಲಯ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂಚಾರದ ಘಟನೆಗಳು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಖಾಲಿ ಜಾಗಗಳು, ಪೊದೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗಬಹುದು.
ಚಿರತೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ರಾತ್ರಿ ಅಥವಾ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಅವುಗಳ ಚಲನವಲನ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದೀಗ ಆಂಚೆಪಾಳ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಚಿರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಆತಂಕ
ಆಂಚೆಪಾಳ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸುದ್ದಿ ಹರಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ವಾಕಿಂಗ್ಗೆ ತೆರಳುವವರು, ರಾತ್ರಿ ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುವವರು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿರತೆ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಜನರು ಗುಂಪಾಗಿ ಸೇರಿ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಅಥವಾ ಹಿಂಬಾಲಿಸಲು ಮುಂದಾಗಬಾರದು. ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೆಣಕುವುದು ಅಥವಾ ಸಮೀಪದಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಬದಲಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನಿರೀಕ್ಷೆ
ಕಾಡಾನೆ ಘಟನೆ ಬಳಿಕ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಚಿರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಗಾವಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಚಿರತೆಯ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಕ್ಯಾಮೆರಾ, CCTV ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಇತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನಗಳ ನೆರವು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಚಿರತೆ ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತೆರಳಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಜನವಸತಿ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆ ಇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದರೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವೂ ಇದೆ.
ಒಂದೇ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೊಂದು ವನ್ಯಜೀವಿ ಘಟನೆ
ಆನೆ ಘಟನೆಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಚಿರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಗರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂಚಾರ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಆಂಚೆಪಾಳ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಚಿರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ದೃಶ್ಯ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಾಗಿರುವುದು ಇದೀಗ ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿದೆ. ಚಿರತೆ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶದತ್ತ ತೆರಳಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಳೀಯರ ಗಮನ ನೆಟ್ಟಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎರಡರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿವೆ.
-
ರಾಜ್ಯ21 ಗಂಟೆಗಳು agoKarnataka MLC ಚುನಾವಣೆ: 4 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಬಿಜೆಪಿ-ಜೆಡಿಎಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಅಂತಿಮ
-
ಚುನಾವಣೆ21 ಗಂಟೆಗಳು agoUP Election 2027: 150 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ Congress ಪಟ್ಟು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರಿ ಮಾತುಕತೆ ಅಂತಿಮ?
-
ಬೆಂಗಳೂರು24 ಗಂಟೆಗಳು agoBJP MLA Munirathna ಕಾರು ತಡೆದು ಘೋಷಣೆ: ನಿವಾಸದ ಬಳಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಪೊಲೀಸ್ ಭದ್ರತೆ
-
ರಾಜ್ಯ22 ಗಂಟೆಗಳು agoMysuru Dasara ಉದ್ಘಾಟಕರಾಗಿ ಗವಿಶ್ರೀ: ಎಲ್ಲಾ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ತೆರೆ
-
ಬೆಂಗಳೂರು22 ಗಂಟೆಗಳು agoBK Hariprasad ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಛಲವಾದಿ ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ ತಿರುಗೇಟು: ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಯಾರನ್ನೂ ಓಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ
-
ರಾಜ್ಯ22 ಗಂಟೆಗಳು agoಮೋದಿ ಭಾವಚಿತ್ರ, Gyanesh Kumar ಪ್ರತಿಕೃತಿ ದಹನಕ್ಕೆ ಯತ್ನ: ಮಂಡ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಗುವಿನ ವಾತಾವರಣ
-
ರಾಜ್ಯ23 ಗಂಟೆಗಳು agoTamil Nadu ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಯೋಜನೆ: ಅರ್ಹ ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ 22 ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಚಿನ್ನದ ಉಂಗುರ
-
ರಾಜ್ಯ23 ಗಂಟೆಗಳು agoBengaluru ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ‘ಬಿಯಾಂಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು’ಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಒತ್ತು
