ಬೆಂಗಳೂರು: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ನೀರಿನ ವಿವಾದಗಳು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಕೃಷಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿಷಯವಾಗಿವೆ. Cauvery ವಿವಾದವು ಅದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯ, ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರಿ ಫೆಡರಲಿಸಂ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಂಗಾರು ದುರ್ಬಲವಾದಾಗ ಅಥವಾ ಜಲಾಶಯಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿದಾಗ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ದಂಡೆ ರಾಜ್ಯವಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ತನ್ನ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ಕೆಳದಂಡೆ ರಾಜ್ಯವಾದ ತಮಿಳುನಾಡು ಕೃಷಿಗೆ ನಿರಂತರ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಭಿನ್ನ ಆದ್ಯತೆಗಳೇ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವಿವಾದವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತರುತ್ತವೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೆಕೆದಾಟು ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯವು ಕೇವಲ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಳಜಿ ಕಾವೇರಿ ಡೆಲ್ಟಾ ಪ್ರದೇಶದ ಕುರವೈ ಹಾಗೂ ಸಾಂಬಾ ಭತ್ತದ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ನೀರು ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಡೆಲ್ಟಾ ಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷಿ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾವೇರಿ ಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಕೆಳಹರಿವಿನ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದೆಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಈ ವಿವಾದವು ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಮತ್ತು ಕೆಳದಂಡೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕವು ನದಿಯ ಉಗಮ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಜಲಾಶಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ತಮಿಳುನಾಡು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕೆಳಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

2018ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CWMA) ಹಾಗೂ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿ (CWRC) ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಆದರೂ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿವಾದಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಇದರಿಂದ ಕಾನೂನು ತೀರ್ಪು ಮಾತ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಹಾಗೂ ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಿಜಯ್ ನಡುವಿನ ಸಭೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಸಭೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾವನೆಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ವಿವಾದಗಳು ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವಿನ ಚರ್ಚೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಹೋರಾಟ, ಬಂದ್ ಕರೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ ಚಳುವಳಿಗಳ ರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಒಮ್ಮತದ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಮೆಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭವಿಷ್ಯದ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ತಮಿಳುನಾಡು ಕೆಳಹರಿವಿನ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಜಲಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಎಲ್ಲ ಪಾಲುದಾರರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪರಿಹಾರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ವಾಸ, ಫೆಡರಲ್ ಸಹಕಾರ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿರಂತರ ಸಂವಾದ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.

ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅದರ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷ ಟಿವಿಕೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣದ ನಡುವೆಯೂ ಉಭಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಗೆ ಕರೆಸಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯದಿರುವುದು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಿಶೌ ಬಹುಉದ್ದೇಶ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಭವ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ದೆಹಲಿ, ಹರಿಯಾಣ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ನೀರು, ವಿದ್ಯುತ್ ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದರೂ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಂದ ಒಮ್ಮತ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಗೆ ಕರೆಸಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು. ನೀರಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ 90 ಶೇಕಡಾ ಕೇಂದ್ರ ನೆರವು ನೀಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಹಾಗೂ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಹಣಕಾಸಿನ ಮಿತಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವೆಚ್ಚ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಮರುರಚಿಸುವ ಕ್ರಮ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ನೀಡಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಸುಮಾರು ₹2,000 ಕೋಟಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಉಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವು. ಈ ರೀತಿಯ ಲವಚಿಕ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯೋಜನೆಗೆ ವೇಗ ನೀಡಿತು.

ಇದರಿಂದ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರವು ಕೇವಲ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ರಾಜಕೀಯ ಸಂಧಾನ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಸಂವಾದ ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಮನೋಭಾವದ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆಕೆದಾಟು ಮತ್ತು ಕಿಶೌ ಯೋಜನೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳು ಕಾನೂನು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿದರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಮಾತುಕತೆಯೇ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಮಾರ್ಗ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಂದಿನ ವೇಗದ ನಗರೀಕರಣ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ಮಹಾನಗರಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ, ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಕೃಷಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಉಳಿಸದೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವಾಗ ವೆಚ್ಚ, ಲಾಭ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಬದಲು ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಗೆ, ಮೆಕೆದಾಟು ಮತ್ತು ಕಿಶೌ ಯೋಜನೆಗಳು ನೀಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಠವೆಂದರೆ, ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನೀರಿನ ವಿವಾದಗಳು ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪರಿಹಾರ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ನಿರಂತರ ಸಂಸ್ಥಾಗತ ಸಂವಾದ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ, ರಾಜಕೀಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರಿ ಫೆಡರಲಿಸಂ ಅಗತ್ಯ. ಇದೇ ಮಾರ್ಗವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲದು.

ಶ್ರೀನಗರ: ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ (Jammu and Kashmir) ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಿದ್ದ 370ನೇ ವಿಧಿ (Article 370) ರದ್ದುಗೊಂಡು ಇಂದಿಗೆ ಏಳು ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಬಿಗಿ ಭದ್ರತೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಗಾವಲು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಮೀಸಲು ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ (CRPF) ರಾಂಬನ್‌ನ ಜಮ್ಮು-ಶ್ರೀನಗರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿದರೆ, ಕುಲ್ಗಾಮ್ ಪೊಲೀಸರು ಎನ್‌ಎಚ್-44 ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬಿಜೆಪಿ: 370 ರದ್ದತಿಯಿಂದ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

ಬಿಜೆಪಿ ಸಂಸದ ಗುಲಾಮ್ ಅಲಿ ಖತಾನಾ ಮಾತನಾಡಿ, 370ನೇ ವಿಧಿ ರದ್ದತಿಯ ಬಳಿಕ ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಹೂಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೊಸ ವೇಗ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಮಹಿಳೆಯರ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು, ಒಬಿಸಿ ಸಮುದಾಯದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

ಪಿಡಿಪಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ವಿರೋಧ

ಇತ್ತ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ (PDP) ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಮೆಹಬೂಬಾ ಮುಫ್ತಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. 370 ಮತ್ತು 35ಎ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು.

ಅದೇ ವೇಳೆ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಒಮರ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಕೂಡ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ನಾವು ಯಾವುದನ್ನೂ ಮರೆತಿಲ್ಲ. ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಮರಳಿ ನೀಡಬೇಕು” ಎಂದು ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

2019ರಲ್ಲಿ ಏನಾಯಿತು?

2019ರ ಆಗಸ್ಟ್ 5ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 370ನೇ ವಿಧಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರದ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಲಡಾಖ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ನಿರ್ಧಾರ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಪರ-ವಿರೋಧ ಚರ್ಚೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ.

ಮುಂಬೈ: Jharkhand ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಆಯೋಗ (JPSC) ಹಾಗೂ ಇತರ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿವೆ ಎನ್ನಲಾದ ಅಕ್ರಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ (CJP) ಬೆಂಬಲ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಸಿಜೆಪಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಭಿಜಿತ್ ದೀಪ್ಕೆ (Abhijit Deepke), ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಾಜಿನಗರದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, “ಖಂಡಿತ ನಾವು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತೇವೆ. ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ನಾವು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಇದೇ ವೇಳೆ ಸಿಜೆಪಿಯ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ನಡೆ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಅಭಿಜಿತ್ ದೀಪ್ಕೆ, ತಮ್ಮ ಸಂಘಟನೆ ಸದ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. “ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈಗ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದು ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯವಲ್ಲ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳುವಳಿ. ಸಿಜೆಪಿ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿ ಜನರ ಪರ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಸಿಜೆಪಿ ಚಳುವಳಿಗೆ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಜನರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಒಂದಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಉದ್ಯೋಗಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು ರಾಂಚಿಯ ಜೈಪಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ಮುಂಡಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿ ಧರಣಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಇತರ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗಿನ ನಿವೃತ್ತ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಸಿಜೆಪಿಯ ಬೆಂಬಲ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಯಾಮ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ