ಬೆಂಗಳೂರು: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ Dialysis ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (PMNDP) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 214ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸರ್ಕಾರಿ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಿಗದಿರುವುದು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದರೂ ತುರ್ತು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೊರತೆಯಿಂದ ರೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳು ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯವು 2016ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುವ ಅರ್ಹ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಹಿಮೋಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ 282 ಸರ್ಕಾರಿ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿದ್ದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 214ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ 31 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಸೇವೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 215 ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು 1,200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಯಂತ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ 751 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 1,856 ಹಿಮೋಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ 13,535 ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಯಂತ್ರಗಳು ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.

ತುರ್ತು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ

ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಹೆಸರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಷರತ್ತಿನಡಿ ಮಾತನಾಡಿ, “PMNDP ಯೋಜನೆಯಡಿ ನಿಯಮಿತ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಸೇವೆ ಮಾತ್ರ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ತುರ್ತು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ನೀಡಬೇಕೇ ಬೇಡವೇ ಎಂಬುದು ಆಯಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀರು ಅತಿಯಾಗಿ ಸೇರುವುದು, ಪೊಟ್ಯಾಷಿಯಂ ಪ್ರಮಾಣ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ತರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಚಿಕಿತ್ಸೆ ವಿಳಂಬದಿಂದ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ

ತುರ್ತು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಹಲವು ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮೊದಲು ರೋಗಿಯನ್ನು ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ವಿಳಂಬವಾಗಿ ರೋಗಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹದಗೆಡುವ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಿವಾಸಿಯೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಅನುಭವ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು, “ನನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಪೊಟ್ಯಾಷಿಯಂ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ತುರ್ತು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಹಲವು ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಹೋದರೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತ ರೋಗಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಬಳಿಕ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋದಾಗಲೂ ಮೊದಲು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡು ನಂತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬೇಕಿದ್ದರೂ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ತಜ್ಞರಿಂದ ಏಕೀಕೃತ ನೀತಿ ಒತ್ತಾಯ

ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಸೇವೆಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕು. ಜೀವಾಪಾಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ರೋಗಿಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸದಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾದರೂ, ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವೇ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕವಾಗುತ್ತಿದೆ. ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳ ಸಂಘಟನೆಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಏಕರೂಪದ ತುರ್ತು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ನೀತಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿ, ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿವೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು: ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (GBA) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಐದು ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿಂದ Foot Path ಒತ್ತುವರಿ ತೆರವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸಾವಿರಾರು ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದೆ. ನೋಟಿಸ್ ನೀಡದೆ ಏಕಾಏಕಿ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿರುವುದಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದು, ಪಾಲಿಕೆಯ ಕ್ರಮದ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡದೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಯೇ ಬಂದು ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಕೂಡ ಸಮಯ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ನಗರದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಕ್ರಮ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರೋಪವೂ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ. ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡದೆ ತೆರವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿದರೆ, ವಿಜಯನಗರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲಾ ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯ ಬಾಬು ಎಸ್ ಮಾತನಾಡಿ, “ನನ್ನ ಬಳಿ ಪಾಲಿಕೆ ನೀಡಿರುವ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ ಎರಡೂ ಇವೆ. ನಾನು ಪ್ರತಿದಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿ ಸಂಜೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತೇನೆ. ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತೆರವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

2019ರ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?

2019ರಲ್ಲಿ ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಕಿರುಕುಳ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸಲು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸುವಂತೆ ಹಲವಾರು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ್ದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಟೌನ್ ವೆಂಡಿಂಗ್ ಸಮಿತಿ (Town Vending Committee) ರಚಿಸಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವವರೆಗೆ ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶ ನೀಡಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಈ ಆದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹುತೇಕ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರೋಪವೂ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ.

’14 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲೇ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ’

ಶಾಂತಿನಗರದ ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಯೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ನೋವು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು, “ನಾನು ಕಳೆದ 14 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಏಕಾಏಕಿ ಬಂದು ಅಂಗಡಿ ತೆರವು ಮಾಡಲು ಮುಂದಾದಾಗ, ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಗಂಟೆ ಸಮಯ ನೀಡಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಅದಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡದೆ ನನ್ನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದರು” ಎಂದು ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

ಪಾಲಿಕೆ ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಆರೋಪಗಳೇನು?

ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ತೆರವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾನೂನು ಲೋಪಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಟೌನ್ ವೆಂಡಿಂಗ್ ಸಮಿತಿ ಇನ್ನೂ ರಚನೆಯಾಗಿಲ್ಲ.
• ಅಧಿಕೃತ ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
• ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಮುಂಚಿತ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
• ಪಾಲಿಕೆ ನೀಡಿರುವ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲ.
• ಪುನರ್ವಸತಿಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಪರ್ಯಾಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಲ್ಲ.
• ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದಾಖಲೆಗಳಿದ್ದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನೂ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪುನರ್ವಸತಿ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲ

ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವ ಕೃಷ್ಣ ಬೈರೇಗೌಡ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುವ ಬದಲು ಪಕ್ಕದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಪುನರ್ವಸತಿ ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳ ನಿಗದಿ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕಟವಾಗಿಲ್ಲ.

ಈ ಬಗ್ಗೆ ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, “ನಾವು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಪಾಲಿಕೆ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಏಕೆ ನೀಡಿತು? ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಇದ್ದರೂ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದು ಯಾವ ನ್ಯಾಯ?” ಎಂದು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸದ್ಯ ತೆರವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಪಡೆದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸಿ ನಂತರವೇ ತೆರವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬ ಆಗ್ರಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಿಂದಲೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು: Bengaluru (Namma Metro) ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗರಿಷ್ಠ ₹90 ಟಿಕೆಟ್ ದರ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ (BMRCL) ಇದೀಗ ತನ್ನದೇ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದೆ. ಮೆಟ್ರೋ ಹಂತ-3ಎ ಯೋಜನೆಯ **ವಿವರವಾದ ಯೋಜನಾ ವರದಿ (DPR)**ಯಲ್ಲಿ 2031ರ ವೇಳೆಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಯಾಣ ದರ ₹75 ಆಗಲಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವುದು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಈಗಾಗಲೇ ₹90 ದರ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ BMRCL ವಿರುದ್ಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ತಕ್ಷಣವೇ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ವಿಧಿಸಿರುವ ಶುಲ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

DPRನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲೆಕ್ಕ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು!

ಜೂನ್ 2024ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡ ಮೆಟ್ರೋ ಹಂತ-3ಎ (ಹೆಬ್ಬಾಳ–ಸರ್ಜಾಪುರ ರೆಡ್ ಲೈನ್) ಯೋಜನೆಯ DPR ಹಾಗೂ 2026ರಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕೃತ ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ 12% ದರ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುವ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಲೆಕ್ಕದ ಪ್ರಕಾರ 2031ರ ವೇಳೆಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮೆಟ್ರೋ ದರ ₹75 ಆಗಬೇಕಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಪ್ರಯಾಣ ದರ ನಿಗದಿ ಸಮಿತಿ (Fare Fixation Committee – FFC) ಶಿಫಾರಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಾರ್ಷಿಕ 5% ಹೆಚ್ಚಳದ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸಿ, BMRCL ಈಗಾಗಲೇ 2025ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದಲೇ ₹90 ಗರಿಷ್ಠ ದರ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಇದರಿಂದ BMRCLನ ಯೋಜನಾ ವರದಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ದರ ನಿಗದಿ ನಡುವೆ ಭಾರೀ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡದಿರುವುದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

‘ದರ ಹೆಚ್ಚಳದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ’ ಆರೋಪ

ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರಯಾಣ ದರ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಸೂತ್ರವನ್ನು BMRCL ಸರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರೋಪವೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 105% ದರ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಇತ್ತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿರೋಧದ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು 71%ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ದರವು DPRನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು, “ಪ್ರತಿ ದಿನ ನಾವು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದರ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

‘ಮೊದಲು ಹಳೆಯ ಲೋಪ ಸರಿಪಡಿಸಿ’

ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಘದ ಸಹ-ಸಂಯೋಜಕ ರಾಜೇಶ್ ಭಟ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ದರ ಹೆಚ್ಚಳದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವ ಮೊದಲು ಈಗಿನ ದರ ನಿಗದಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

“BMRCL ತನ್ನ ವೆಚ್ಚ, ಆದಾಯ, ಲಾಭ-ನಷ್ಟ ಹಾಗೂ ದರ ನಿಗದಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಶ್ವೇತಪತ್ರ (White Paper) ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ದರ ನಿಗದಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು” ಎಂದು ಅವರು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಲಾಭಕ್ಕಲ್ಲ’

ನಿಯಮಿತ ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಕೊಚ್ಚು ಶಂಕರ್ ಮಾತನಾಡಿ, “ಮೆಟ್ರೋ ಸೇವೆಯ ಉದ್ದೇಶ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದರ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ” ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ತಪ್ಪಾದ ದರ ನಿಗದಿ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಿಂದಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋ ದೇಶದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಮೆಟ್ರೋ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ BMRCLನ ದರ ನಿಗದಿ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಮೆಟ್ರೋ ಆಡಳಿತ ಈ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಕಾತರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.